foto van pand uit 1930Met toestemming overgenomen uit: Dagblad Rivierenland, 12 april 1994.

Schimmige eigendomsverhoudingen rond oudste krot van Lekstad

Het 'raadsel van Culemborg' blijft een raadsel

Het lijkt alsof hogere krachten actief zijn rond het pand Zandstraat 95 in Culemborg. Nadat eind vorige week een journalist van deze krant tevergeefs probeerde te achterhalen van wie het pand is en waarom hij zijn bezit al vele jaren zo laat verslonzen, staan er nauwelijks een halve dag later plots twee 'schilders' met de witkwast de voorgevel wat te fatsoeneren. Toeval, of voelt de eigenaar nog meer nattigheid dan alleen door het ontzettend lekke dak?

plattegrond werk aan het spoel

De witkwast

De twee amateurschilders blijven vriendelijk glimlachen, maar laten niets los omtrent hun bedoelingen. Wel dreigen ze met schadeclaims, rechtzaken en kort gedingen, mocht deze krant over het pand publiceren. De schilderbeurt is de eerste stap op weg naar een totale renovatie, zegt de oudste van de twee. Dat dit volstrekt ongeloofwaardig overkomt, omdat de dakgoot boven de muur allang niet meer waterdicht is, schijnt de man niet te hinderen. Immers, als de goot lek is, stroomt het hemelwater over de muur naar beneden, waardoor de gevel binnen de kortste keren weer net zo morsig is als voor de cosmetische behandeling met de blokkwast. Buurvrouw Van Baaijen van nummer 93 zegt dat de voorgevel om de paar jaar eventjes wordt gewit. Niettemin zegt de oudste van de twee: "Wacht u maar eens af. Over een paar maanden dan zult u hier eens zien. De nieuwe goot is al besteld." Het Culemborgse Veerhuis bij de pont is de opvallendste bouwval van de Lekstad. Maar wie de binnenstad vanuit het zuiden binnenrijdt, passeert links de voormalige wasserij Van Blokland aan de Zandstraat 95. Het pand staat al bijna vijftien jaar te verkrotten, en is daarmee veruit de oudste bouwval.

In een binnenstad waaraan juist de laatste tien jaar zo hard is gewerkt, gaan puisten als deze twee steeds meer storen. Maar de gemeente zegt machteloos te staan om wat aan deze krotten te doen. "Zeker als het schimmig is van wie het pand is", weet wethouder Eigeman,doelend op het pand in de Zandstraat.

Buurvrouw Van Baaijen op nummer 93 is het pand in ieder geval ook een doorn in het oog. Haar man durft zijn auto, wanneer het maar een beetje waait, niet op de naastliggende wagenweg te parkeren, uit vrees voor vallende dakpannen. "Het is schande dat zo'n pand er zo kan blijven staan. We hebben al dikwijls bij de gemeente geklaagd, maar dat helpt niks. Nee, de eigenaar zien we nooit. Soms zie je 's avonds als het donker is, mensen scharrelen, maar voor je er erg in hebt, zijn ze al weer weg", zegt mevrouw Van Baaijen. Ook Eigeman weet van deze bezoekjes in het donker. "Daar is de politie ook wel eens op af geweest. Maar er is nooit iets strafbaars geconstateerd." Aan de andere kant van het spookpand, op nummer 95, woont kapper H. van Gasteren. Die spreekt van het 'raadsel van Culemborg'. Maar Van Gasteren vindt 'de rustige buren' wel best. 'Ik kan nu ongestoord over de grond van de buren mijn eigen garage indraaien. Ik vind het prima zo.'

Geen eigenaresse ...

Naspeuringen via het kadaster leren dat een zekere mevrouw Van Zoomeren uit Zutphen eigenaresse is. Deze ontkent dit echter in alle toonaarden. "Dat pand is niet van mij, maar van mijn dochter. Met haar heb ik al heel lang geen contact meer. Ik houd me niet meer met dit soort zaken op. Ik heb mijn portie ellende van het leven inmiddels wel gehad. Dag mijnheer", waarna Van Zoomeren de hoorn erop gooit. Het kadaster blijft ook in tweede instantie volhouden dat deze mevrouw G.C.J. van Zoomeren, geboren in 1945, woonachtig in Zutphen, de eigenaar is. De familie Van Blokland van de wasserij woont nog steeds in Culemborg. "Destijds werkte een heel stel Van Bloklands in de wasserij. Opa was er ooit mee begonnen. Met de kruiwagen haalde hij de was op en spoelen deed hij in de gracht", vertelt H. van Blokland die er twintig jaar werkte. "En later ging hij over op de hondekar en daarna op paard en wagen." Maar wasserij Van Blokland verging het als vele wasserijen in den lande. Jongelui kochten zelf een wasmachine. En bovendien verdwenen grote klanten uit de Lekstad, zoals de ziekenhuizen en de paters Augustijnen. "Eind jaren zeventig ging de zaak failliet. En werd het pand openbaar verkocht. Wie de eigenaar nu is, weten wij ook niet", zegt Van Blokland.

Bij de gemeente lijkt ambtenaar Van Rijn van ruimtelijke ordening zich niet echt druk te maken over deze 'pukkel' in de stad. "De gemeente doet er op dit moment niets aan. Het pand is ook nog geen gevaar voor de omgeving of de omwonenden. Een jaar of tien geleden hebben we de eigenaar ook eens aangeschreven. Toen vormde de schoorsteen bij het pand een gevaar en we wilden dat die werd afgebroken. Ik weet dat het toen ook een heel gedoe was om achter de eigenaar te komen. Uiteindelijk is er wel een stuk van de schoorsteen afgehaald." Dat het pand als 'niet gevaarlijk' wordt omschreven, is vreemd. Immers zelfs iemand met twee linkerhanden en een scheel timmermansoog kan constateren dat het niet lang kan duren voordat een toevallige passant een stuk muur of minstens een dakpan op de kop krijgt. Opzichter T. Brouwer van gemeentewerken zegt later dat hem dit inmiddels ook is opgevallen. "We zullen daarom binnenkort wel actie gaan ondernemen tegen de eigenaar. Maar de macht van de gemeente is gering, als zo'n eigenaar niets van haar bezit wil weten. We kunnen hooguit het 'dreigende gevaar' wegnemen en daarvan de rekening doorsturen. Maar de eigenaar verplichten het hele pand op te knappen of het te verkopen aan een partij die dat wil doen? Ik betwijfel of we dat kunnen afdwingen."

Of toch wel..?

Ook bij de gemeente staat mevrouw G.C.J. van Zoomeren overigens in de boeken als eigenaresse. En de afdeling financiƫn meldt dat ieder jaar de onroerendgoedbelasting keurig wordt betaald. Maar hoe het verder moet als mevrouw Van Zoomeren wel OGB betaalt, maar verder blijft ontkennen eigenaresse te zijn, weten Brouwer en collega Van der Wiel van financiƫn niet.

Klik hier om de Voetnoot met deze tekst te downloaden.