Feest! 20 jaar Open Monumentendag!

Zaterdag 9 september 2006 - van 10.00 tot 17.00 uur

Het fenomeen Open Monumentendag bestaat dit jaar 20 jaar. Het landelijke thema is dan ook: Feest! Het is niet alleen feest vanwege dit jubileum maar tevens vanwege het feit dat Open Monumentendag het publiek veel bewuster heeft gemaakt over het belang en het behoud van monumenten.

Uit enquêtes is ook gebleken dat door het bezoek aan monumenten en het lezen van de brochures die worden uitgereikt mensen veel meer kennis hebben gekregen over monumenten. Dat is voor ons in Culemborg ook de reden om eens extra feestelijk uit te pakken.

Bij alle open monumenten en in het stadskantoor vindt u de gratis mee te nemen boekjes met daarin een stadswandeling en inlegvel, waarop alle activiteiten staan vermeld. De wandeling loopt rond zodat u overal kunt beginnen.
Fraaie en goed gerestaureerde panden zijn een sieraad voor de stad en geven deze een feestelijk aanzien, zoals het Stadhuis op de Markt met de pas gereed gekomen gebeeldhouwde kaak en de gerestaureerde toegangspoort van het voormalig kleinseminarie aan de Ridderstraat.

Het leven is een feest

Hoogtepunten in het leven moeten gevierd worden en vele monumenten getuigen daarvan op hun eigen manier. Op het stadhuis wordt getrouwd en feestelijke bijeenkomsten gehouden. In kerken worden huwelijken ingezegend, kinderen gedoopt en de kerkelijke feesten gehouden. Een molen, zoals hier Molen de Hoop kan door middel van vlaggen ook op een feestelijke manier worden gepresenteerd. Koninginnedag, kroningsfeesten, communiefeesten, bevrijdingsfeesten enz, alles is in de loop der tijd vastgelegd op schilderijen en foto's. Deze kunt u bekijken in het stadhuis aan de Markt. Tevens vinden overal thematentoonstellingen plaats over feestelijke momenten. In het voormalige kasteel van Culemborg, nu de Kasteeltuin aan de Lange Meent, kunt u in de voetsporen van Vrouwe Elisabeth volgen hoe in het Kasteel feest werd gevierd.

In Culemborg vinden wij niet veel monumenten die nadrukkelijk van feest getuigen, zoals schouwburgen en luxe bioscopen. Wel zijn er diverse leuke oude(re) café-tjes. Het huidige theater de Fransche School aan de Havendijk 1, dit jaar ook open, is niet als theater gebouwd! Dat het deze rol desondanks goed vervult, kunt u vandaag weer meemaken. Verder is er een aantal objecten die een extra rondgang door de stad de moeite meer dan waard maken. De opsmuk in de stad, zoals de muurschilderingen Miss Blanche (hoek Achterstraat/Tollenstraat) en Graaf Egbert aan de Veerweg 78, en de vele versieringen aan monumentale panden zoals daklijsten, omlijstingen van deuren en ramen en siermetselwerk.

Ausems prominent architect in Culemborg

Op de Markt 39-41 ziet u een pand met strakke elementen van de Zakelijkheid en de Delftse School, nu in gebruik bij Blokker, maar voorheen een bioscoop met café. Het City Theater werd in 1936 gebouwd door architect Th. A. Ausems, die tekende voor veel bijzondere gebouwen in Culemborg.

Kijkt u eens in het portaal van het partycentrum De Lantaern aan de Grote Kerkstraat 13, die een verrassende hal met een glas-in-loodkoepel herbergt, die niet zou misstaan in Amsterdam! Dit parochiehuis, want dat was het oorspronkelijk, is in 1930 in de stijl van de Amsterdamse School gebouwd, weer door architect Ausems.

Komt u verderop in de Zandstraat, daar is op nummer 44 het in 1900 het Verenigingsgebouw De Werkman gebouwd. Dit gebouw voor de Rooms Katholieke Werkliedenvereniging St. Joseph werd in 1950 door architect Th. Ausems verbouwd tot een fraaie feestzaal in de materialen van die tijd, zoals gewapend beton en staal. Vele Culemborgers bezitten nog goede herinneringen aan deze tijd. Het gebouw bezit een bijzondere mengeling van Wederopbouwarchitectuur met de oudere, zwierige stijl van rond 1900.

Pieter Aafjes als icoon

Aan het einde van de Zandstraat staat het borstbeeld van de bekende en gerespecteerde Culemborgse dirigent Pieter Aafjes. Hij was van 1907-1947 dirigent van de naar hem vernoemde Koninklijke Harmonie Pieter Aafjes. Dit kunstwerk werd ontworpen door de Utrechtse beeldhouwer Maarten Pouw en is in 1949 onthuld. Er worden nog altijd bloemen gelegd. De diverse orkesten van Pieter Aafjes zullen op diverse plaatsen in de stad te horen zijn. En zij staan niet alleen! Overal in de stad en in de monumenten zullen orkesten, orgels, accordeonisten en koren te horen zijn om de dag een extra feestelijke tint te geven.

Kinderen in de spotlights

Voor kinderen hoort het leven een feest te zijn en vandaag is het dat helemaal. In de Kasteeltuin spelevaren in een kano en meedoen met Oudhollandse kinderspelen. In het Museum Elisabeth Weeshuis samen dansen in dansworkshops. Kijken naar de poppenkast bij Molen de Hoop en een clown in de Tollenstraat en bij de Vishal. Knutselen kan in de Oud-katholieke kerk op de Varkensmarkt.

Historische Markt

De inmiddels traditionele Historische Markt strekt zich uit vanaf de Varkensmarkt, de Markt, de Tollenstraat tot aan de Vismarkt. Naast het kopen van nostalgische snuisterijen uit (over)grootmoeders tijd en het bekijken van oude ambachten kunt u ook uw boekenvoorraad aanvullen op de dit jaar weer te houden boekenmarkt in de RK-Barbarakerk aan de Markt 50. Ook de Cultuurhistorische verenigingen "De vrienden van het Elisabeth Weeshuismuseum" en het genootschap "A.W.K. Voet van Oudheusden" presenteren zich. U bent van harte welkom bij de kraam op de Markt.

Nog meer nostalgie vindt u op de Varkensmarkt in de vorm van oude brommers, die ook nog een rondrit zullen maken.

opening monumentendag 2006 bij poort seminarie
Opening van Open Monumentendag 2006 bij de gerestaureerde poort van het voormalige Seminarie nabij het stadskantoor.