Alles over de geschiedenis van Culemborgse zaken, maar ook over Hoogstraten en Werth waar Culemborg als Graafschap mee was gelieerd.

 58-squadron-whitleyOp 17 juni 1940 kwam er een Britse bommenwerper neer in de Redichemse Waard. Van de vijf bemanningsleden kwamen er twee om het leven. Die twee zijn begraven op de begraafplaats aan de Achterweg.

De nieuwe stadstimmerman van CulemborgToegegeven, hij is gepensioneerd, hij werkt vrijwillig en uitsluitend als hij dat wil, maar hij is een waar ambachtsman, een echte timmerman die met het timmermansoog, dat elke echte timmerman eigen is, een werk begint. Het is de heer J. Verboon, de opvolger van stadstimmerman Andries van Kempen. Zijn voorganger Van Kempen, maakte in 1708 de archiefkast in de Schepenkamer van ons Stadhuis. Van Kempen bouwde de kast ‘waerinne Stads, Gemeenlands, Kerke ende andere rekeningen’.

Wij hebben de nieuwe stadstimmerman bezocht op het werk in het Stadhuis, het was een plezier om hem over zijn vak te horen praten. Het is ook een plezier hem aan het werk te zien. Rustig, zeker, zonder haast. Als je hem ziet werken hoeft niemand je te vertellen dat hij een vakman is, dat zie je zo. De kast die hij nu heeft gerestaureerd is beschreven in een rapport 'Wandkast Schepenkamer' datin het bezit is van de gemeente Culemborg.

kapel met etherisch torentjeU denkt natuurlijk aan etherische oliën, vluchtig, verdampt voor je het kunt smeren. Nee, etherisch is hier ijl en licht. Soms denk je hé, daar staat een torentje. Dan komt er een grijze wolk voorbij en wèg is het torentje. Een torentje als een geestverschijning. En dat is nu precies wat er gisteren op de Kapel is geplaatst. Een torentje, precies zo lang en zo breed als het oorspronkelijke bouwwerk uit 1899, maar nu gebouwd van staal. Het oude torentje was verrot en dreigde spontaan naar beneden te vallen, daarom is het in 2001 gesloopt en daarna roemloos vergaan op het gemeentelijk opslagterrein.

boek over alida van der dussenDe vlucht van Catharina Alida van der Dussen naar de vrijstaat Culemborg en haar asielverlening in 1733 behoren al lang tot de plaatselijke canon. Over de achtergronden en omstandigheden van die opvallende kwestie blijft de informatie helaas beperkt tot een aantal oneliners. Daaruit blijkt, dat zij haar drankzuchtige echtgenoot Damas van Slingelandt ontweek, die destijds burgemeester was van Dordrecht en die "nogal losse handjes" had, zoals werd opgemerkt.

kop opsporingsafficheHier verzamelen wij krantenartikelen over dit onderwerp. Ze worden aangegeven met de kop die in de krant is gebruikt.

Blaauw spit in Culemborgse moord uit '23 (pdf). (Gelderlander 25 mei 2002, rubriek Rivierenland, blz 15)

Blaauw heeft ongelijk (pdf). (Gelderlander 25 mei 2002, rubriek Rivierenland, blz 15)

Artikel in Culemborgse Courant 8 januari 2014 (link).

Mededeling van de heer J.A. Blaauw naar aanleiding van bovenstaande krantenartikelen: Mijn ‘ongelijk’ in het onderzoek ben ik ook nog nergens uitgewerkt tegengekomen. En dat na ‘vijf jaar onderzoek’ plus ‘twee jaar’ voor een boek.

plaats delict: de boerderij aan de achter2weg 'De publieke opinie was vergiftigd door geklets en geschrijf; de artikelen van De Beus hadden hiertoe niet weinig bijgedragen. De moordzaak was gemaakt tot een basis voor politieke strijd.'

alten en sopranenZangvereniging 'De Korenbloem' is de oudste zangvereniging van Culemborg. Zij werd opgericht op 4 december 1918. Voor meer informatie over 'De Korenbloem' klikt u hier.

boze meneer de KriekAl voor de tweede keer krijgt uw secretaris post van een onbekende afzender, beide keren in een grote enveloppe. De eerste keer bevatte de enveloppe drie afleveringen van de Culemborgse Courant, deze keer ging de inhoud over de opheffing van een busbedrijf, de Eerste Autobus-Onderneming Tiel-Buren-Culemborg. De eigenaar van deze onderneming, de heer A. de Kriek, beklaagt zich over het feit dat zijn dienst wordt overgenomen door de invoering van Staatsbussen. Misschien was dit een bijlage bij de Culemborgse Courant? Een zoektocht in de digitale archieven op het Regionaal Archief Rivierenland heeft nog niets opgeleverd, maar dit heeft ongetwijfeld ooit de krant gehaald. Want wie zit hier nu communisten te maken???

Gebouw K&KTijdens het 75-jarig jubileumjaar van ons genootschap hebben wij de Culemborgse verenigingen die ouder waren dan wij gevraagd een kleine vitrine over zichzelf in te richten in het Museum Elisabeth Weeshuis. Er kwamen mooie gebeurtenissen naar voren, maar kennelijk was het ook inspirerend, want ons verzoek voor de inrichting van die kleine vitrine heeft Petronel Mulder ertoe gedreven om een heel boek te schrijven over de geschiedenis van de gymnastiekvereniging Kracht en Vriendschap.

Op de Historische Markt bij het Regionaal Archief Rivierenland kochten wij aflevering 1944 van de Bijdragen en Mededeelingen van de Vereniging Gelre. Daaruit:

Culemborg. In de kosten van restauratie van een tweetal pompen, staande op de markt (Voorl. Lijst bldz. 121) te Culemborg, werd door ons een subsidie van 10 % der kosten, met een maximum van ƒ170,— toegezegd. Volgens de laatst ontvangen berichten zijn de werkzaamheden aan de Noordelijke pomp zoo ver gereed, dat de onder leiding van den Heer Verdonk herstelde, schoongemaakte en opnieuw gehakte onderdeelen liggen opgeslagen en gunstiger tijdsomstandigheden afwachten om geplaatst te worden.

Onze berichtgever voor het ige district vestigde onze aandacht op den droevigen staat, waarin het epitaphium verkeert van den in 1641 te Culemborg overleden en in de St. Barbarakerk begraven kamerling en eersten ambtenaar van den "Winterkoning": Frederic d'Orville. (Vgl. Bijdragen en Mededeelingen van Gelre, deel XLV, biz. 194, 195 en de Navorscher, jaargang 1895, bldz. 516, 707.)

De berichtgever schreef hieromtrent:
Dit fraaie grafmonument bestaat uit een leisteenen plaat met inscriptie, besloten in een in klassicistische vormen gebeeldhouwde omlijsting, welke wordt bekroond door een royaal uitgevoerd wapen met bijbehoorende versieringen, alles van gildenhauser zandsteen. Een tiental jaren geleden is het zonder eenige noodzaak uit den muur gebroken, terwijl het thans in vele stukken uiteen, in een hoek van het kerkgebouw ligt opgeslagen, waardoor het groot gevaar loopt langzaam verloren te gaan.

Naar aanleiding van dit bericht heeft onze commissie besloten een bijdrage van ƒ100,— in de kosten van het herplaatsen beschikbaar te stellen. Volgens de laatst ontvangen berichten heeft de kerkvoogdij op-dracht gegeven tot herplaatsing en is het werk, uitgevoerd onder leiding van den Heer Verdonk, dagelijksch opzichter bij de restauratie van het stadhuis, thans zoo goed als gereed.

In den zomer 1943 werd door de Oudheidkamer te Culemborg in samenwerking met den Heer J. G. N. Renaud van het Rijksbureau voor de Monumentenzorg een opgraving ondernomen op het z.g. "Paveische Kerkhof" in het Culemborgsche veld.

Hierbij zijn duidelijk sporen gevonden van een tufsteenen fundeering van een kerkgebouwtje, alsmede een groot aantal scherven van vroeg middeleeuwsch aardewerk, terwijl zich ten Zuiden van het kerkje een Christelijke begraafplaats bleek te bevinden.

oude atlas bij de koninklijke bibliotheekDe eerste Nederlandse atlas

Met steun van de Vereniging Vrienden kon de KB in 2013 weer een bijzonder mooie atlas verwerven: een exemplaar van de Nederlandse editie van het Theatrum Orbis Terrarum van Abraham Ortelius (1527-1598), verschenen te Antwerpen in 1571.

woII soldaten op een dijkMooie verzameling foto's en andere afbeeldingen uit de oorlog (meest WOII) bij www.oorlogsbronnen.nl. Wij hebben de zoekterm 'Culemborg' al voor u ingevuld.

Hulp bij de opgravingenBewoners van het Sint Janskerkhof wisten het al langer, maar nu bestaat er eindelijk zekerheid: het Sint Janskerkhof is een echt kerkhof, compleet met echte geraamten. Dat is duidelijk geworden bij de aanleg van een parkeerterrein ter plaatse, bij het graven op zeer geringe diepte werden botten gevonden, tot complete geraamten aan toe.

foto johannes van damOoit schreef hij een over de huishoudscholen van vroeger en de kookboeken die daar werden gebruikt: allemaal waardeloos. Maar hij maakte één uitzondering, en dat was voor het kookboek van de huishoudschool Mariakroon in Culemborg, dat was volgens hem een uitstekend kookboek. Dat kwam volgens Johannes door de smulpapen die hier aan het eind van de Ridderstraat woonden, die eisten gewoon goed voer. In De Volkskrant leest u meer over Johannes van Dam, onder andere over de dunne grens tussen een betweter (is hij niet) en pedant (is hij wel), dat gaan wij niet verbeteren.

Op 20 september heeft de Koningin Beatrixschool haar 150 -jarig bestaan gevierd. Er loopt vanaf de stichting in 1863 van de Christelijke Nationale School nr. 1 een prachtige lijn door de geschiedenis van Culemborg met bekende namen: de Scheffelschool, de Prinses Beatrixschool, de Koningin Beatrixschool en de Prinses Margrietschool komen we uit bij de huidige Koningin Beatrixschool.

naambord daam van dijkweg

Sommige mensen zien hun naam vereeuwigd in de naam van een straat of een plein. De regel daarvoor is als volgt:

  1. Leden van het koninklijk huis kunnen bij hun leven worden vernoemd.

BAAC fotoNieuwste foto van de opgravingen, genomen op 20 april 2013 .overzicht opgraving stadsmuur achter kapel culemborg

Het Sintcomité Culemborg (SCC) is begonnen aan een digitaal Sinterklaasarchief. Het SCC is in de oudste archieven gedoken om allerlei wetenswaardigheden over Sint Nicolaas in Culemborg op te duikelen. Zoals de ontdekking dat de allereerste Sint Nicolaasintocht plaatsvond in 1948, daarvóór werden Sinterklaasfeesten georganiseerd door de wijkverenigingen.

bouw oude spoorbrug 1868Vorige week bezorgde iemand mij een prachtige plaat van de vervanging van de spoorbrug. Ik heb hem voor u gescand, u ziet hem als u op Lees Meer klikt.
Het probleem is dat ik naam en telefoonnummer van de gever ben kwijtgeraakt. Hierbij dus het verzoek aan hem om mij even te bellen op 0345-530608.

Jaap Borggreve

kleine osch2De afbeelding links is een schilderij van N.G. Van Osch, een bekende Culemborgse schilder met een grote productie. Het is een boerderij van een type (de daklijn) dat in de omgeving van Culemborg veel is gebouwd. U mag er van uitgaan dat het schaap en de lammetjes daar niet meer staan, maar die boerderij, zou best eens kunnen. Heeft u een idee? Stuur dan een e-mail aan Barth Saltzherr (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.).

Volgend jaar bestaat de Koningin Beatrixschool aan de Ridderstraat 150 jaar. Een team van oudleerkrachten en ouders is bezig met de voorbereiding voor een jubileumboek.

Er zijn oude foto's opgespoord van de voormalige Scheffelschool. De oudste foto tot nu toe gevonden, is een klassenfoto uit 1906, met meester Scheffel. Er is ook nog een oudere foto van de Prinses Margrietschool uit 1904.

Hierbij 29 afbeeldingen van het Klein-Seminarie in Culemborg. Het zijn foto's, toen nog 'lichtdrukken genoemd, gemaakt vermoedelijk aan het begin van de vorige eeuw en afgedrukt op dun karton. De foto's zijn van na 1899, want de Kapel is al gebouwd. Wij hebben een scan van de foto's gemaakt en het resultaat treft u hieronder aan.

omslag boek meneer hoekMeneer Hoek is ons lid Wim Hoek, hij woont aan het Bakelbos. Dat is ongetwijfeld een interessant stukje Culemborg, waarschijnlijk ouder dan Culemborg zelf.
Wim heeft door de jaren heen een heleboel gegevens opgeduikeld, maar wij konden er weinig mee, het was lastig daar een verhaal van te maken. Gelukkig heeft Wim Holleman, ook al een Voetlid, alle gegevens van Wim Hoek leesbaar samengevat in een boek, en dat werk laten becommentariëren door mensen die er meer verstand van hebben dan hij of meneer Hoek.
Het resultaat is een mooi, zeer goed leesbaar en toegankelijk boek geworden. Alle ideeën en gedachten van meneer Hoek verwoord, en alle commentaar keurig daarachter. Het geeft niet alleen een dieper inzicht in de geschiedenis van het Bakelbos, het maakt ook, en misschien wel vooral duidelijk dat onderzoek naar de geschiedenis een interessante bezigheid is, op elk niveau. Als je maar volhoudt.
Gratis voor leden van Voet, en ook gratis als u nu lid wordt van Voet.

kaart van bisdom utrechtVoetlid Jan van der Linde neust regelmatig rond in archieven, ook in on-line archieven. En kijk eens wat hij daar heeft gevonden: allereerst een oude kaart van het Episcopatus Ultrajectinus, het bisdom Utrecht, gevonden op de site van de RUG (http://irs.ub.rug.nl/ppn/141202009). Klik op het kleine plaatje links om die kaart in zijn volle glorie te zien op uw scherm.

Waar ligt het Kanton van Kuilenburg? In 1811 ligt onze stad in het arondissement Gorinchem, het departement Monding van de Maas

In 1968 bestond de spoorbrug in Culemborg precies 100 jaar, dat werd dus gevierd. En terecht, toen de brug werd gebouwd was het een enorme technische prestatie, de langste brug in Europa met een overspanning van 157 meter.

De VPRO zond in 1974 en 1975, bijna 40 jaar gelden, een serie uit over het dagelijks leven in Culemborg. Hierin werd een beeld gegeven van de inwoners van deze stad, en tegelijk een beeld van de tijd.

Een groot deel van het archief van de heren en graven van Culemborg is nog niet geïnventariseerd. Die inventarisering is nu begonnen, eind 2011 staat het on-line. Lees hier de mededeling daaromtrent.

Het Regionaal Archief Rivierenland heeft al enige jaren alle uitgaven van de Culemborgse Courant vanaf de oprichtingsdatum (1860) op microfiche ter beschikking.

Voet in Helmond.

In Helmond woont een oud-Culemborger genaamd Versteegh. Hij onderzocht het verleden van de villa aan de Waldeck Pyrmontdreef en stuurde ons onderstaande gegevens. Bovendien stuurde hij een foto die gemaakt is vrijwel direct na de voltooiing van de bouw.

Tussen 1906 en 1918 liep er een stoomtramdienst tussen Tiel, Buren en Culemborg, de TBC-lijn. De stoomtram staat hier voor station Culemborg.

Ambachtschool, Nijverheidsschool, Scholengemeenschap, Da Vinci en tenslotte ... Lek & Linge

Een terugblik op 50 jaar beroepsonderwijs in Culemborg, zodat u ziet hoe door inzet, teambuilding, inventiviteit en een vooruitziende blik een school tot grote bloei komt.
Richard van der Velde en John van Antwerpen hebben de geschiedenis van de ambachtschool in Culemborg uitgeplozen en opgeschreven. Van Ambachtschool tot Lek en Linge.

Ach ja, dat waren nog eens tijden. Geen euro's, zelfs geen guldens, maar stuivers en dubbel stuivers (oftewel een dubbeltje). En we sloegen ze gewoon zelf. Munten uit Gelderland, en met name natuurlijk uit Culemborg. Ze zijn nog te koop op deze website, maar u kunt er niet meer mee betalen.

Er is informatie over de foto die hieronder wordt beschreven. Wij kregen een telefoontje van de heer Versteegh uit Helmond, een zoon van de vroegere politieagent Versteegh uit Culemborg. De heer Versteegh is (uit Helmond) was in de oorlogsjaren tussen de 10 en 14 jaar oud en fietste in die tijd vaak met zijn vader door het Culemborgse veld, waar nu onder meer de wijk Parijsch ligt. Volgens hem stond de barak op de foto aan de Zwarte Kraai.

De Zwarte Kraai is de kruising tussen de Diefdijk en de Prijsseweg. De barak zou hebben gestaan aan de westkant van de Diefdijk, links van de weg naar Everdingen. Op oude luchtfoto's van de Engelsen zou de barak ook te zien zijn. Hebben we nog niet gevonden, die foto's, dus als u ze ergens heeft liggen: gaarne bericht.

Oorspronkelijk bericht

Voor de grijze generatie onder onze leden hebben wij de volgende intrigerende foto, een raadsel.

in Culemborg van 1812 tot 1950 en hier de index. In scans, dus niet digitaal te doorzoeken.

In hoog tempo komen scans van de Nederlandse burgerlijke stand beschikbaar op Familysearch, een website die ondersteund wordt door de Mormoonse kerk.

Er wordt van alles verzameld op deze wereld. Zo is er iemand die afbeeldingen van stations verzamelt en voor een overtuigd Culemborger is er maar één station, precies. Alle andere stations zijn van voorbijgaande aard. De afbeeldingen van station Culemborg.

Op 14 maart 1986 breekt er brand uit in Theater De Fransche School. In het brandweerboek "Brand in de Kattenstraat" kunt u erover lezen, maar wij hebben een oud Super8 filmpje gekregen en dat laten digitaliseren. Zonder geluid uiteraard.

De VPRO zond op 30 december vorig jaar de film 'Ode aan de rivier' uit, de eerste river-movie'. En heus waar, ook Culemborg met de oude spoorbrug kwam aan bod.

De spoorbrug bij Culemborg was het eerste bouwwerk in Nederland waar een door een stoommachine aangedreven heistelling werd gebruikt. De stoomhei leidde tot een revolutie in de bouw.Lees meer op de website van Cobouw, inclusief de liederlijke hei-liederen

Werk aan 't Spoel wordt verbouwd en het ziet er naar uit dat het geweldig mooi wordt. Nu het sneeuwt hebben wij een paar foto's genomen. Onder de sneeuw is het nog modderig, maar daar zie je niets van. Ook mooi voor de mannen van de EOC (dat toen het hier zat EOD heette).

Locatie Veldkeuken met Refter en uitkijktoren, gezien vanaf de dijk Idem vanuit het zuiden Amfitheater Amfitheater met het gras in de zon Amfitheater, kijkje vanaf de tribune Bomvrije gebouw zuid, kleedruimte acteurs Woning voor de beheerder Genieloods, verhuurbare ruimte Bomvrij gebouw noord, beeldhouwwerkplaats In zuidelijke richting Turend over de borstwering In de verte de spoorbrug Toegang vanaf de Lek