Geschiedenis omvat alle beschrijvingen over de geschiedenis, in het bijzonder die van Culemborg, die het Genootschap tot zijn beschikking heeft. Links naar andere sites vindt u bij 'Publicaties' onder 'Links'. Bij de categorieën e-boeken en Voetnoten vindt u onder andere de pdf bestanden van boeken die wij digitaal ter beschikking hebben.

boek over alida van der dussenDe vlucht van Catharina Alida van der Dussen naar de vrijstaat Culemborg en haar asielverlening in 1733 behoren al lang tot de plaatselijke canon. Over de achtergronden en omstandigheden van die opvallende kwestie blijft de informatie helaas beperkt tot een aantal oneliners. Daaruit blijkt, dat zij haar drankzuchtige echtgenoot Damas van Slingelandt ontweek, die destijds burgemeester was van Dordrecht en die "nogal losse handjes" had, zoals werd opgemerkt.

In 1532 was er brandje in het klooster Mariëncroon. De Bagijntjes waren zo arm, ze konden de schade niet betalen. Gelukkig waren daar Anthonie van Lalaing en zijn gade, Vrouwe Elisabeth van Culemborg. Zij schonken 80 Gouden Rijnsche Guldens, opdat de schade aan de omwonenden kon worden betaald.

Hoeveel is dat eigenlijk?

Het antwoord kunt u vinden op de website van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. Niet alleen voor dat jaar, maar voor alle jaren vanaf 1450.

Het antwoord is €4.281,93 . We zullen die eurocenten maar met een korreltje zout nemen.

En over Oude Schilden, ook een munteenheid: Honderd oude schilden.

kop opsporingsafficheHier verzamelen wij krantenartikelen over dit onderwerp. Ze worden aangegeven met de kop die in de krant is gebruikt.

Blaauw spit in Culemborgse moord uit '23 (pdf). (Gelderlander 25 mei 2002, rubriek Rivierenland, blz 15)

Blaauw heeft ongelijk (pdf). (Gelderlander 25 mei 2002, rubriek Rivierenland, blz 15)

Artikel in Culemborgse Courant 8 januari 2014 (link).

Mededeling van de heer J.A. Blaauw naar aanleiding van bovenstaande krantenartikelen: Mijn ‘ongelijk’ in het onderzoek ben ik ook nog nergens uitgewerkt tegengekomen. En dat na ‘vijf jaar onderzoek’ plus ‘twee jaar’ voor een boek.

Gregorius Nekschot wordt toch maar niet vervolgd door het OM om wat hij heeft geschreven, maar sommige van zijn cartoons mogen niet. Welke weet niemand, maar die onzekerheid laat het OM kennelijk graag bestaan.

In 1668 werd een woordenboek van Adriaan Koerbach verboden.

plaats delict: de boerderij aan de achter2weg 'De publieke opinie was vergiftigd door geklets en geschrijf; de artikelen van De Beus hadden hiertoe niet weinig bijgedragen. De moordzaak was gemaakt tot een basis voor politieke strijd.'

Bent u in Friesland geboren, of heeft u familie in Friesland? Dan is een nieuwe website voor u interessant. Op de site zijn geboorte- , huwelijks- en overlijdensakten uit twintig Friese gemeenten te zien. In totaal ruim een miljoen documenten. Nog niet alle Friese gemeenten doen eraan mee, maar toch al genoeg om het interessant te maken. www.allefriezen.nl

alten en sopranenZangvereniging 'De Korenbloem' is de oudste zangvereniging van Culemborg. Zij werd opgericht op 4 december 1918. Voor meer informatie over 'De Korenbloem' klikt u hier.

Vindt u het leuk om eens rond te neuzen in oude kranten? Dan kunt u uw hart ophalen bij de Koninklijke Bibliotheek, en u hoeft er niet eens de deur voor uit.

De KB heeft duizenden oude kranten gedigitaliseerd. Bekijk dat eens, en zoek bijvoorbeeld op Culemborg, of op "moord Culemborg". Heel leerzaam.

boze meneer de KriekAl voor de tweede keer krijgt uw secretaris post van een onbekende afzender, beide keren in een grote enveloppe. De eerste keer bevatte de enveloppe drie afleveringen van de Culemborgse Courant, deze keer ging de inhoud over de opheffing van een busbedrijf, de Eerste Autobus-Onderneming Tiel-Buren-Culemborg. De eigenaar van deze onderneming, de heer A. de Kriek, beklaagt zich over het feit dat zijn dienst wordt overgenomen door de invoering van Staatsbussen. Misschien was dit een bijlage bij de Culemborgse Courant? Een zoektocht in de digitale archieven op het Regionaal Archief Rivierenland heeft nog niets opgeleverd, maar dit heeft ongetwijfeld ooit de krant gehaald. Want wie zit hier nu communisten te maken???

Er vindt veel archeologisch onderzoek plaats, maar over het nut bestaat twijfel. ‘Schoenendozen vol scherven’ belanden in het al overvolle provinciale depot. Wat levert al het graven op? Uit Binnenlands Bestuur: Wat doen wij met de scherven

Gebouw K&KTijdens het 75-jarig jubileumjaar van ons genootschap hebben wij de Culemborgse verenigingen die ouder waren dan wij gevraagd een kleine vitrine over zichzelf in te richten in het Museum Elisabeth Weeshuis. Er kwamen mooie gebeurtenissen naar voren, maar kennelijk was het ook inspirerend, want ons verzoek voor de inrichting van die kleine vitrine heeft Petronel Mulder ertoe gedreven om een heel boek te schrijven over de geschiedenis van de gymnastiekvereniging Kracht en Vriendschap.

Resolutiën Staten-Generaal Oude en Nieuwe Reeks 1576-1625

Via archiefforum.org werden wij attent gemaakt op de website van het Instituut Nederlandse Geschiedenis (jaja, ING). Op die website staat een heleboel interessante informatie, dus hij is sowieso een bezoekje waard, maar nu staan daarop ook de Resolutiën Staten-Generaal Oude en Nieuwe Reeks 1576-1625 .

Volg die link eens en zoek bijvoorbeeld op een aantal mogelijke spellingen van de naam Culemborg (Culenborch, Kuilenburg, Cuylenborch enzovoort)

Op de Historische Markt bij het Regionaal Archief Rivierenland kochten wij aflevering 1944 van de Bijdragen en Mededeelingen van de Vereniging Gelre. Daaruit:

Culemborg. In de kosten van restauratie van een tweetal pompen, staande op de markt (Voorl. Lijst bldz. 121) te Culemborg, werd door ons een subsidie van 10 % der kosten, met een maximum van ƒ170,— toegezegd. Volgens de laatst ontvangen berichten zijn de werkzaamheden aan de Noordelijke pomp zoo ver gereed, dat de onder leiding van den Heer Verdonk herstelde, schoongemaakte en opnieuw gehakte onderdeelen liggen opgeslagen en gunstiger tijdsomstandigheden afwachten om geplaatst te worden.

Onze berichtgever voor het ige district vestigde onze aandacht op den droevigen staat, waarin het epitaphium verkeert van den in 1641 te Culemborg overleden en in de St. Barbarakerk begraven kamerling en eersten ambtenaar van den "Winterkoning": Frederic d'Orville. (Vgl. Bijdragen en Mededeelingen van Gelre, deel XLV, biz. 194, 195 en de Navorscher, jaargang 1895, bldz. 516, 707.)

De berichtgever schreef hieromtrent:
Dit fraaie grafmonument bestaat uit een leisteenen plaat met inscriptie, besloten in een in klassicistische vormen gebeeldhouwde omlijsting, welke wordt bekroond door een royaal uitgevoerd wapen met bijbehoorende versieringen, alles van gildenhauser zandsteen. Een tiental jaren geleden is het zonder eenige noodzaak uit den muur gebroken, terwijl het thans in vele stukken uiteen, in een hoek van het kerkgebouw ligt opgeslagen, waardoor het groot gevaar loopt langzaam verloren te gaan.

Naar aanleiding van dit bericht heeft onze commissie besloten een bijdrage van ƒ100,— in de kosten van het herplaatsen beschikbaar te stellen. Volgens de laatst ontvangen berichten heeft de kerkvoogdij op-dracht gegeven tot herplaatsing en is het werk, uitgevoerd onder leiding van den Heer Verdonk, dagelijksch opzichter bij de restauratie van het stadhuis, thans zoo goed als gereed.

In den zomer 1943 werd door de Oudheidkamer te Culemborg in samenwerking met den Heer J. G. N. Renaud van het Rijksbureau voor de Monumentenzorg een opgraving ondernomen op het z.g. "Paveische Kerkhof" in het Culemborgsche veld.

Hierbij zijn duidelijk sporen gevonden van een tufsteenen fundeering van een kerkgebouwtje, alsmede een groot aantal scherven van vroeg middeleeuwsch aardewerk, terwijl zich ten Zuiden van het kerkje een Christelijke begraafplaats bleek te bevinden.

         
  PALEO Paleolithicum / oude steentijd tot 8800 v.C.  
  PALEOV Paleolithicum vroeg tot 300.000 v.C.  
  PALEOM Paleolithicum midden 300.000 - 35.000 v.C.  
  PALEOL Paleolithicum laat 35.000 - 8800 v.C.  
  PALEOLA Paleolithicum laat A 35.000 - 18.000 v.C.  
  PALEOLB Paleolithicum laat B 18.000 - 8800 v.C.  
         
  MESO Mesolithicum / midden-steentijd 8800 - 4900 v.C.  
  MESOV Mesolithicum vroeg 8800 - 7100 v.C.  
  MESOM Mesolithicum midden 7100 - 6450 v.C.  
  MESOL Mesolithicum laat 6450 - 4900 v.C.  
         
  NEO Neolithicum / jonge steentijd 5300 - 2000 v.C.  
  NEOV Neolithicum vroeg 5300 - 4200 v.C.  
  NEOVA Neolithicum vroeg A 5300 - 4900 v.C.  
  NEOVB Neolithicum vroeg B 4900 - 4200 v.C.  
  NEOM Neolithicum midden 4200 - 2850 v.C.  
  NEOMA Neolithicum midden A 4200 - 3400 v.C.  
  NEOMB Neolithicum midden 8 3400 - 2850 v.C.  
  NEOL Neolithicum laat 2850 - 2000 v.C.  
  NEOLA Neolithicum laat A 2850 - 2450 v.C.  
  NEOLB Neolithicum laat B 2450 - 2000 v.C.  
         
  BRONS Bronstijd 2000 - 800 v.C.  
  BRONSV Bronstijd vroeg 2000 - 1800 v.C.  
  BRONSM Bronstijd midden 1800 - 1100 v.C.  
  BRONSMA Bronstijd midden A 1800 - 1500 v.C.  
  BRONSMB Bronstijd midden B 1500 - 1100 v.C.  
  BRONSL Bronstijd laat 1100 - 800 v.C.  
         
  IJz IJzertijd 800 - 12 v.C.  
  IJZV IJzertijd vroeg 800 - 500 v.C.  
  IJZM IJzertijd midden 500 - 250 v.C.  
  IJZL IJzertijd laat 250 - 12 v.C.  
         
  ROM Romeinse tijd 12 v.C. - 450 A.D.  
  ROMY Romeinse tijd vroeg 12 v.C. - 70 A.D.  
  ROMVA Romeinse tijd vroeg A 12 v.C. - 25 A.D.  
  ROMVB Romeinse tijd vroeg B 25 - 70 A.D.  
  ROMM Romeinse tijd midden 70 - 270 A.D.  
  ROMMA Romeinse tijd midden A 70 - 150 A.D.  
  ROMMB Romeinse tijd midden B 150 - 270 A.D.  
  ROML Romeinse tijd laat 270 - 450 A.D.  
  ROMLA Romeinse tijd laat A 270 - 350 A.D.  
  ROMLB Romeinse tijd laat B 350 - 450 A.D.  
         
  ME Middeleeuwen 450 - 1500 A.D.  
  VME Middeleeuwen vroeg 450 - 1050 A.D.  
  VMEA Middeleeuwen vroeg A 450 - 525 A.D.  
  VMEB Middeleeuwen vroeg B 525 - 725 A.D.  
  VMEC Middeleeuwen vroeg C 725 - 900 A.D.  
  VMED Middeleeuwen vroeg D 900 - 1050 A.D.  
  LME Middeleeuwen laat 1050 - 1500 A.D.  
  LMEA Middeleeuwen laat A 1050 - 1250 A.D.  
  LMEB Middeleeuwen laat B 1250 - 1500 A.D.  
         
  NT Nieuwe tijd 1500 - heden  
  NTA Nieuwe tijd A 1500 - 1650 A.D.  
  NTB Nieuwe tijd B 1650 -1850 A.D.  
  NTC Nieuwe tijd C 1850 - heden  
         

oude atlas bij de koninklijke bibliotheekDe eerste Nederlandse atlas

Met steun van de Vereniging Vrienden kon de KB in 2013 weer een bijzonder mooie atlas verwerven: een exemplaar van de Nederlandse editie van het Theatrum Orbis Terrarum van Abraham Ortelius (1527-1598), verschenen te Antwerpen in 1571.

Van de heer A. van Dillen hebben wij een oud 45-toerenplaatje gekregen met daarop Gelderse historieliederen. De eerste drie zijn instrumentaal. Ze worden uitgevoerd door het Dubbelkoperkwartet van de harmonie Peter Aafjes uit Culemborg, onder leiding van J.H. van Dillen.

De volgende twee worden gezongen door H. Vennik, begeleid aan het spinet door Dr. C.J. Rutgers.

De muzikale bewerking van alle nummers werd gedaan door Otto J. de Jong ter gelegenheid van de Jan van Riebeeckfeesten in 1952.

Wie was dieghene die de looverkens brac

Will Godt my weer und wapen syn

Geller, Geller was unse geschrei

Wat newes willen wij heven an

Wilt Gott, ich sal beginnen

O hertog van gelder bent gyer in huis

woII soldaten op een dijkMooie verzameling foto's en andere afbeeldingen uit de oorlog (meest WOII) bij www.oorlogsbronnen.nl. Wij hebben de zoekterm 'Culemborg' al voor u ingevuld.

Hulp bij de opgravingenBewoners van het Sint Janskerkhof wisten het al langer, maar nu bestaat er eindelijk zekerheid: het Sint Janskerkhof is een echt kerkhof, compleet met echte geraamten. Dat is duidelijk geworden bij de aanleg van een parkeerterrein ter plaatse, bij het graven op zeer geringe diepte werden botten gevonden, tot complete geraamten aan toe.

Heeft niets met Culemborg te maken, maar heel mooi. De New York Times publiceert een artikelenserie ter ere van de 400-ste verjaardag van de reis van Henry Hudson naar de nieuwe wereld. Daar is de rivier de Hudson naar vernoemd en werd later, op Manhattan, Nieuw Amsterdam gesticht.

Een prachtige serie foto's van hedendaagse Nederlanse fotografen.

Even zoeken op 'dutch' levert nog meer moois op.

foto johannes van damOoit schreef hij een over de huishoudscholen van vroeger en de kookboeken die daar werden gebruikt: allemaal waardeloos. Maar hij maakte één uitzondering, en dat was voor het kookboek van de huishoudschool Mariakroon in Culemborg, dat was volgens hem een uitstekend kookboek. Dat kwam volgens Johannes door de smulpapen die hier aan het eind van de Ridderstraat woonden, die eisten gewoon goed voer. In De Volkskrant leest u meer over Johannes van Dam, onder andere over de dunne grens tussen een betweter (is hij niet) en pedant (is hij wel), dat gaan wij niet verbeteren.

Subcategorieën

Alles over de geschiedenis van Culemborgse zaken, maar ook over Hoogstraten en Werth waar Culemborg als Graafschap mee was gelieerd.
Culemborgse personen
Rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten

Algemene geschiedenis